Δεν υπάρχει αναρχία

Η μεγαλύτερη ανοησία που άκουσα και διάβασα, είναι αυτή την δήθεν αναρχίας. Άναρχος, αναρχικός, πέστε τον όπως θέλετε και στα αλήθεια, οι διαφορές των δυο λέξεων, είναι άνευ σημασίας, αφού η ίδια η έννοια της αναρχίας, είναι κάτι που λειτουργεί αποσπασματικά. Δε μπορεί κάποιος να είναι άναρχος ή αναρχικός. Δε γίνεται, διότι οι «αρχές» όποιες κι αν είναι στο σύνολό τους, αρχίζουν από μια βασική και μη απευκτέα, αυτή της νόησή μας, του ίδιου μας του εαυτού. Πρώτη αρχή σε εμάς, ήμαστε εμείς, τόσο απλά. Η σκέψη μας, η συνείδησή μας και η δυνατότητα ελέγχου μέσω αυτής στην ύπαρξής μας, είναι μια αρχή που μας διέπει εσαεί θέλουμε δε θέλουμε.
Ωστόσο, ακόμη κι αν δεχθούμε την αναρχία αποσπασματικά και επιλεκτικά ως προς τους στόχους της, η έννοιά της συνεχίζει να μοιάζει ανόητη, εφόσον αν εξαφανίσουμε μια αρχή, αυτή αντικαθιστάται αυτομάτως από μια άλλη ή αφήνει σε παραπλήσια την ευθύνη και είναι εντελώς άσχετο αν η νέα θα είναι καλύτερη ή χειρότερη από τη προηγούμενη. Αυτό συμβαίνει, διότι οι αρχές, ναι μεν διέπουν πράγματα, ταυτόχρονα όμως τα πράγματα, ορίζουν και τις αρχές. Για παράδειγμα, ένας που δηλώνει αναρχικός ή άναρχος και επιθυμεί να πάψει να υφίσταται μια πολιτική αρχή, αν τελικώς αυτό επιτευχθεί, θα συνεχίσει να εξουσιάζεται – διέπεται ο ίδιος από μια άλλη αρχή που θα του ορίσει αυτόματα η ανάγκη που θα προκύψει από την ανυπαρξία της καταργημένης αρχής. Αυτή στο συγκεκριμένο παράδειγμα, μπορεί να είναι υποθετικά μιλώντας, η «αρχή» μιας ομάδας που θα κάνει μετέπειτα κουμάντο στα ζητήματα που πριν έκανε μια ομάδα πολιτικών προσώπων (κάποιος έστω και μη πολιτικός θα αναλάβει να ασκεί μετά μια  πολιτική). Έτσι ο αναρχικός, θα βρεθεί προ εκπλήξεως όταν θα διαπιστώσει με λύπη του πιθανότατα, ότι αντί για κυβερνήσεις στο κεφάλι του, έχει τώρα συμμορίες που αποφασίζουν για τη ζωή του. Οπότε, όπως καταλαβαίνετε, ουδεμία ισχύ έχει η έννοια της αναρχίας, εκτός κι αν αλλάξουμε το νόημά της και το αντικαταστήσουμε με αυτό της διαμόρφωσης ή της αλλαγής των αρχών. Πραγματικά, κανείς δε μπορεί να μπει στο μυαλό ενός ανθρώπου, ο οποίος προβαίνει σε πράξης εξουσίας, προσπαθώντας να καταργήσει εξουσίες. Είναι σα να βάζει τον εαυτό του ως χαλασμένο ανταλλακτικό σε ένα μηχάνημα που έχει κάποιο εξάρτημα ελαττωματικό. Το αποτέλεσμα, πάλι θα είναι το ίδιο προβληματικό μηχάνημα, αλλά με άλλα γρανάζια. Αν ένας αναρχικός, θεωρεί ότι θα μπορούσαν οι ανθρώπινες κοινωνίες να επιβιώσουν δίχως αρχές, θα έπρεπε ήδη να απεξαρτηθεί από αυτές και να συνασπιστεί με τους ομοϊδεάτες του άμεσα, ζώντας σε μια άλλη περιοχή ανεξάρτητη. Για να μη συμβαίνει αυτό, αποδεικνύεται, ότι η φιλοσοφία του δεν έχει πρακτική εφαρμογή. Δεν είναι δυνατόν να πάψει να λειτουργεί ως μέλος της κοινωνίας, εφόσον για να είσαι μέλος μιας ομάδας, αναγκαστικά πρέπει να ασπαστείς τις αρχές της ομάδας αυτής, όποιες και να είναι αυτές. Έτσι, πουθενά στο κόσμο δεν υπάρχει κοινωνία, όπου δεν λειτουργεί κάποια αρχή. Μπορεί αυτή η αρχή, να μην είναι με τη μορφή πολιτικής ή νομικής εξουσίας, αλλά σίγουρα θα είναι εκεί, έστω και υπό τη μορφή ενός άγραφου αλλά κοινά αποδεκτού νόμου.
Όταν λέμε λοιπόν αναρχία, καλό θα ήταν να διευκρινίζουμε πως την εννοούμε. Άναρχο παιχνίδι μπορεί να κάνει για παράδειγμα ένας ποδοσφαιριστής, αλλά εκεί, έχουμε μέτρο και κατανοούμε ότι αναφερόμαστε στο μη σύνηθες. Σε έναν ποδοσφαιριστή δηλαδή, όπου δε κάνει αυτό που θα περίμενε ο θεατής ή ο συμπαίκτης του και κάνει κάτι εξεζητημένο ή κάτι μακριά από τη τακτική που του έχει ορίσει ο προπονητής του. Είναι όμως ξεκάθαρο, ότι με το να είσαι ανατρεπτικός, δεν σημαίνει ότι είσαι και η λύση στο πρόβλημα, τουλάχιστον όχι πάντα. Ο φέρων τη νέα καλύτερη αρχή βεβαίως, πρακτικώς κυρίως, είναι ο πετυχημένος άνθρωπος.
Πολλές φορές, ακούω και διαβάζω διάφορους που δηλώνουν αναρχικοί, ότι δε θέλουν την αστυνόμευση. Πολύ ωραία. Αν αντιστρέψουμε το πράγμα, πηγάζει η εξής απορία. Δηλαδή θέλουν να αστυνομεύονται από κακοποιούς; Διότι αν δεν υπάρξει αστυνομία, θα υπάρξει άκρατη παρανομία, άρα κακοποιά στοιχεία τα οποία θα «αστυνομεύουν» για το δικό τους συμφέρον. Αν ήμασταν αγγελούδια, με άρπες και λευκές φτερούγες, δε θα υπήρχε καν η ανάγκη της ύπαρξης μιας αστυνομικής αρχής. Τουτέστιν, δε θα υπήρχε και αναρχική ιδεολογία πάνω σε αυτό το ζήτημα. Για αυτό όπως προείπα, τελικώς, οι ανάγκες μας κατά βάση ορίζουν και τις αρχές μας. Αν κάποιος είναι άσπιλος και καλός, θα πρέπει να υπολογίζει στο συνδυασμό, αυτής της καλοσύνης με την υπόλοιπη κοινωνία. Δε ζει μόνος του. Ζει σε ένα κόσμο, όπου η διαφορά συνθέτει κάποιες αρχές, οι οποίες κάθε φορά λειτουργούν με ερέθισμα ακριβώς αυτές τις διαφορές. Πολλές φορές βεβαίως, υπερισχύουν αρχές που είναι εις βάρος της ισορροπίας και δημιουργούν κοινωνικές ανισότητες πέραν εκείνων που θα μπορούσε κάποιος να ανεχτεί σε μικρό βαθμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λύση δεν είναι η αναρχία, αλλά η διαμόρφωση – αντικατάσταση της προβληματικής αρχής με μια άλλη σαφώς καλύτερης. Γιατί και να μη αποδεχθούμε τις υπάρχουσες αρχές, αυτές δε θα σταματήσουν να μας επηρεάζουν.  Καταλήγουμε λοιπόν, ότι η λέξη αναρχικός δεν έχει ουσία. Δεν ευσταθεί. Μάλλον επικράτησε επειδή όπως φαίνεται δεν υπάρχει κάποια άλλη πιο περιγραφική λέξη που να συμπεριλαμβάνει τη θέληση ενός ατόμου να κάνει τον κόσμο καλύτερο αντικαθιστώντας τις αρχές με κάποιες άλλες ή καταργώντας σε διάφορα θέματα την επιρροή πολλών αρχών ταυτόχρονα σε κάποιο θέμα στο οποίο θα του έφτανε για να λειτουργήσει σωστά έστω και μια από τις ρέστες. Όπως και να έχει, αυτό που συμβαίνει, είναι το λεγόμενο sum. Είναι το άθροισμα μια περίπλοκης εξίσωσης. Μέσα από τη ζύμωση πολλών ιδεών, πράξεων και εξαναγκαστικών ή μη αρχών (τώρα αυτό σηκώνει άλλη κουβέντα).
Δυστυχώς ή ευτυχώς, άνθρωπος σημαίνει, αίμα, σάρκα και ελεύθερη βούληση. Οι κοινωνίες αποτελούνται από ανθρώπους κι όχι ρομπότ. Κάνουμε τα σωστά μας, κάνουμε τα λάθη μας κι όλοι μας, στην ουσία αποτελούμε την «αρχή» του κόσμου μέσα από τα αποτελέσματα που φέρνουμε από κοινού. Σαφώς μπορεί να λειτουργούμε ανατρεπτικά, θα έλεγα ότι είναι καθήκον μας αν θέλουμε να εξελιχθούμε. Παράλληλα όμως η ανατροπή, απαιτεί και κάτι πιο σπουδαίο, τη δημιουργία. Όλοι φωνάζουν για τις εξουσίες, πολλοί μάλιστα προβαίνουν σε βίαιες πράξεις ή βρίζουν και συκοφαντούν ασυστόλως, αλλά ελάχιστοι έχουν να προτείνουν κάτι νέο και ικανό να αλλάξει τις ισορροπίες. Εκεί θα ήταν η μαγκιά του καθενός μας. Να μπορούσαμε να δημιουργήσουμε και να συνθέσουμε. Συνήθως, οι πραγματικοί «αναρχικοί» είναι εκείνοι που δημιουργούν κι όχι εκείνοι που ισοπεδώνουν και αφορίζουν τα πάντα. Κάνοντας το σωστό και κυρίως δημιουργώντας εσύ αυτό που λείπει ή που θες να αντικαταστήσει το παλιό, ουσιαστικά τότε ανατρέπεις και αντικαθιστάς αρχές της ζωής σου. Κάνοντας το σωστό, όλοι μαζί ή τέλος πάντων περισσότεροι από ένας, η αλλαγή επεκτείνεται και στις παραπάνω αρχές. Προσπαθώντας να είσαι άναρχος αλλά χωρίς δικές σου αρχές, δίνεις λαβή στην αρχή που τάχα πολεμάς, να γίνει αναγκαιότερη και να δικαιώνεται μέσα από το δικό σου τίποτα. Για να μας προσφέρει η ζωή πρέπει κι εμείς να έχουμε κάτι να της προσφέρουμε…..